Nowe stawki ryczałtu od 2027 roku?
Ministerstwo Finansów opublikowało 16 marca 2026 r. zaktualizowany projekt ustawy zmieniającej między innymi ustawę z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym. Pierwsze podejście do zmian przypadało na jesień 2025 r. Pierwsza wersja projektu pochodzi z 16 września 2025 r. Aktualnie najważniejsze zmiany dotyczą art. 12 – przepisu określającego stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Wszystkie nowe regulacje mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
Co zmienia zaktualizowany projekt nowelizacji w art. 12 ustawy o ryczałcie?
Cel zmian projektodawca określa wprost: ograniczenie optymalizacji podatkowej, w której ryczałt zastępuje opodatkowanie dywidendy lub wynagrodzenia ze stosunku pracy.
Poniżej omawiam trzy najistotniejsze zmiany.
Najem znaków towarowych i innej własności intelektualnej do podmiotu powiązanego – stawka 17%
Obecnie wspólnik spółki, który jest właścicielem znaku towarowego, oddając go spółce w dzierżawę, rozlicza przychód jako tzw. najem prywatny przy stawce 8,5% (12,5% od nadwyżki ponad 100 000 zł). Spółka koszt dzierżawy zalicza do kosztów uzyskania przychodów, obniżając podstawę CIT. Efekt: zamiast 19% podatku od dywidendy obie strony zyskują podwójnie. To oczywiście model teoretyczny. Czasem ma realne podstawy i da się go w praktyce bezpiecznie wdrożyć. Czasem sprowadza się do agresywnej optymalizacji, która nie jest wolna od sporego ryzyka.
Po zmianach przychody z umowy najmu, dzierżawy lub umowy o podobnym charakterze własności intelektualnej i podobnych produktów (z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim) zawartej z podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych będą opodatkowane stawką 17% – jak przychody z wolnych zawodów.
Podmiot powiązany rozumie się szeroko – obejmuje to m.in. spółki, w których podatnik jest wspólnikiem, członkiem zarządu itp. Zgodnie z odsełaniem do definicji z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Najem powyżej 100 000 zł na rzecz podmiotu powiązanego – stawka 15%
Druga zmiana dotyczy klasycznego najmu nieruchomości i innych składników, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 (m.in. najem prywatny art. 6 ust. 1a, najem w działalności gospodarczej, zakwaterowanie, najem pojazdów).
| Przychód | Obecnie | Po zmianach – najem niepowiązany | Po zmianach – najem do podmiotu powiązanego |
|---|---|---|---|
| Do 100 000 zł | 8,5% | 8,5% | 8,5% |
| Powyżej 100 000 zł | 12,5% | 12,5% | 15% |
Limit 100 000 zł pozostaje bez zmian. Stawka 8,5% w obrębie limitu również. Nowość to wyższa stawka 15% dla nadwyżki, jeżeli najemcą jest podmiot powiązany – niezależnie od tego, czy najem prowadzony jest w ramach działalności gospodarczej, czy jako tzw. najem prywatny.
Obecna redakcja projektu rodzi pytania o spójność proponowanych rozwiązań w zakresie dwóch niemalże tożsamych przedmiotów opodatkowania, dla których w projekcie przewidziano różne stawki.
17% z tytułu umowy najmu, dzierżawy lub umowy o podobnym charakterze własności intelektualnej i podobnych produktów z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim, zawartej z podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym z podatnikiem
8,5% przychodów do kwoty 100 000 zł oraz 15% przychodów od nadwyżki ponad kwotę 100 000 zł w przypadku przychodów uzyskanych przez podatnika od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym z podatnikiem, z tytułu wynajmu i dzierżawy własności intelektualnej i podobnych produktów z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim (PKWiU 77.40)
W uzasadnieniu zaktualizowanego projektu nie podano motywu takiego wątpliwego zabiegu legislacyjnego.
Usługi opodatkowane stawką 8,5% bez zatrudnienia pracownika – stawka 15% od nadwyżki ponad 100 000 zł
Najszerzej oddziałująca zmiana. Dotyczy całego pkt 5, czyli przede wszystkim:
- przychodów z działalności usługowej, w tym gastronomicznej (sprzedaż napojów >1,5% alkoholu),
- usług w zakresie edukacji (PKWiU dział 85),
- działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów z materiału powierzonego,
Po zmianach stawka 8,5% zachowana jest tylko wówczas, gdy podatnik zatrudnia co najmniej jednego pracownika w przeliczeniu na pełny etat. Brak zatrudnienia ma oznaczać 8,5% do kwoty 100 000 zł przychodu oraz 15% od nadwyżki ponad 100 000 zł.
Dwa istotne doprecyzowania (nowe ust. 15 i 16):
W spółce warunek zatrudnienia uznaje się za spełniony, jeżeli pracownika zatrudnia spółka. Przy działalności indywidualnej obok spółki – wystarczy zatrudnienie w którejkolwiek z nich. Zatrudnienie musi trwać przez cały okres prowadzenia działalności w roku podatkowym. Ustanie zatrudnienia w trakcie roku oznacza obowiązek zapłaty ryczałtu według wyższej stawki od nadwyżki przychodów osiągniętych od początku roku.
Kogo dotyczą planowane zmiany?
W praktyce zmiana uderzy w samozatrudnionych usługodawców, którzy korzystali ze stawki 8,5% bez zatrudniania personelu – także we wspólników spółek z o.o. świadczących na ich rzecz usługi doradcze, marketingowe, edukacyjne i podobne. Zmiany wymierzone są więc w trzy modele rozliczeń.:
- wynajem znaku towarowego/IP przez wspólnika spółce,
- wynajem nieruchomości lub innych aktywów spółce powiązanej,
- samozatrudnienie na ryczałcie 8,5% bez zatrudniania pracowników – także świadczenie usług na rzecz własnej spółki.
Planowany termin wejścia w życie
Zmiany w art. 12 ustawy o ryczałcie mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r. (art. 14 projektu). Projekt nie trafił jeszcze pod obrady Sejmu. Czekamy na wynik konsultacji publicznych projektu.
Chcesz poznać ciekawe sprawy z udziałem kancelarii? Zajrzyj tutaj.