Parlament zakończył prace nad dwiema ustawami, które w dużej mierze przesądzą o kształcie zmian w podatkach dochodowych w 2027 r. Obie noszą datę 5 listopada 2026 r. i identyczny tytuł: o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Słowa klucze to: podatki, 2027, Prezydent.
Pierwsza to finał rządowego projektu uszczelnień UD116 (druk nr 3137). Druga to „korzystne zmiany” z rządowej zapowiedzi z 19.08.2026 r., czyli projekt UD458 – uchwalony ostatecznie dopiero za drugim podejściem (druk sejmowy nr 3293). Etap parlamentarny jest zamknięty. Teraz wszystko zależy od Prezydenta. I od kalendarza – zmiany niekorzystne dla podatników muszą zostać ogłoszone w Dzienniku Ustaw do 30 listopada 2026 r.
Dwie ustawy z 5 listopada 2026 r.
| Ustawa | Druk sejmowy | Przebieg | Wejście w życie |
|---|---|---|---|
| UD116 – „uszczelnienia” | 3137 | Sejm 22.10.2026 → poprawki Senatu → tekst ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu (5.11.2026) | 1.01.2027 r.; część przepisów z dniem ogłoszenia, z mocą od 2024 r. lub od 2026 r. |
| UD458 – skala PIT, CIT 22%, limit ryczałtu | 3293 i 3323 (Senat: druk nr 915) | Sejm 5.11.2026 → Senat 6.11.2026 bez poprawek → Prezydent | 1.01.2027 r. |
UD458 – dlaczego Sejm głosował dwa razy
Rządowy projekt UD458 trafił do Sejmu jako druk nr 3147 i obejmował m. in zmiany w skali podatkowej, ograniczenia w ryczałcie no i nową stawkę CIT 22%. Dalej było już mniej typowo:
- 22.10.2026 r. – Sejm uchwala ustawę, przyjmując wnioski mniejszości: skreśla w całości przepisy o CIT 22% i dodaje coroczną waloryzację progów skali podatkowej (art. 27 ust. 1e–1g PIT). W tekście przekazanym Senatowi zostaje natomiast 17% stawka ryczałtu od nadwyżki przychodów ponad 300 tys. EUR.
- 27.10.2026 r. – Senat wprowadza poprawki (druk nr 3270): usuwa waloryzację i przywraca CIT 22%. Senat usuwa też 17% stawka ryczałtu od nadwyżki przychodów ponad 300 tys. EUR. Problem w tym, że Senat nie może poprawkami wprowadzać materii, która wykracza poza zakres ustawy uchwalonej przez Sejm. A przepisy o CIT Sejm usunął w całości.
- 4.11.2026 r. – zamiast głosować nad poprawkami Senatu, rząd wnosi nowy projekt (druk nr 3293), według wiceministra Jarosława Nenemana niemal w całości powielający poprzednie przedłożenie. Cel: uniknąć wątpliwości co do przebiegu procesu legislacyjnego. Nowością jest klauzula wiążąca obniżkę PIT z CIT i ryczałtem (o niej niżej).
- 5.11.2026 r. – Sejm uchwala ustawę w jeden dzień, w trzech czytaniach.
- 6.11.2026 r. – Senat przyjmuje ustawę bez poprawek w kolejny dzień. Ustawa trafia do Prezydenta.
Ustawa z 22.10.2026 r. (druk nr 3147), czyli ta z wątpliwym „dodatkiem” z Senatu nie została formalnie „zamknięta”. Poprawki Senatu do niej nie zostały poddane pod głosowanie w Sejmie.
Co uchwalono a co porzucono
Zestawienie obejmuje obie ustawy z 5.11.2026 r. oraz rozwiązania, które pojawiały się w kolejnych wersjach projektów UD116 (wrzesień 2025, marzec, lipiec, sierpień 2026) i UD458 (sierpień – październik 2026), ale ostatecznie z nich wypadły.
| Rozwiązanie | Przepis | Status | Od kiedy / uwagi |
|---|---|---|---|
| UD458 – ustawa z 5.11.2026 r. (druk nr 3293) | |||
| Nowa skala PIT: 12% do 130 000 zł (kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł), 24% od 130 000 do 150 000 zł, 32% ponad 150 000 zł; odpowiednio zmienione zaliczki | art. 27 ust. 1, art. 32 ust. 2 i 3 PIT | ✔ uchwalone | dochody od 1.01.2027 r. – pod warunkiem wejścia w życie przepisów o CIT 22% i limicie ryczałtu (art. 5 ust. 2) |
| Danina solidarnościowa 5% zamiast 4% | art. 30h ust. 1 PIT | ✔ uchwalone | pierwszy raz danina płatna do 2.05.2028 r.; bez warunku z art. 5 ust. 2 |
| CIT 22% – przychody w poprzednim roku ponad 50 mln EUR albo przynależność do grupy objętej opodatkowaniem wyrównawczym; reguły dla podziałów, aportów, połączeń i PGK | art. 19 ust. 1 pkt 6, ust. 1f–1k CIT | ✔ uchwalone | rok podatkowy rozpoczynający się po 31.12.2026 r.; skreślone przez Sejm 22.10, przywrócone przez Senat 27.10, ponownie w druku nr 3293 |
| Zaliczki uproszczone przy zmianie stawki: +15,8% (19% → 22%) i −13,6% (22% → 19%) | art. 25 ust. 6c–6e CIT | ✔ uchwalone | rok podatkowy rozpoczynający się po 31.12.2026 r. |
| Limit ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych 250 000 EUR zamiast 2 000 000 EUR | art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a i b, ust. 6 ustawy o ryczałcie | ✔ uchwalone | przychody od 1.01.2027 r.; prawo do ryczałtu w 2027 r. zależy od przychodów z 2026 r. |
| Klauzula pakietowa: nowa korzystniejsza skala PIT tylko razem z CIT 22% i limitem ryczałtu | art. 5 ust. 2 ustawy | ✔ uchwalone | nowość druku nr 3293 – nie było jej w ustawie z 22.10.2026 r. |
| Coroczna waloryzacja progów skali o wskaźnik CPI | art. 27 ust. 1e–1g PIT | ✘ porzucone | dodana przez Sejm 22.10, usunięta poprawką Senatu, brak w druku nr 3293 |
| Ryczałt 17% od nadwyżki przychodów ponad 300 000 EUR | art. 12 ust. 1 pkt 1a ustawy o ryczałcie | ✘ porzucone | był w projekcie UD458 i w ustawie z 22.10.2026 r. następnie porzucone w uchwale Senatu; brak w ustawie z 5.11.2026 r. nie przywrócono tego do awaryjnego, „ekspresowego” druku nr 3293 |
| Ograniczenie preferencji IP Box zapowiedziane 19.08.2026 r. | — | ✘ porzucone | nigdy nie trafiło do tekstu UD458; jedyny ślad to danina od IP Box w UD116 |
| UD116 – ustawa z 5.11.2026 r. (druk nr 3137) | |||
| Ryczałt 17% od najmu, dzierżawy i umów o podobnym charakterze dot. własności intelektualnej (bez utworów) zawartych z podmiotem powiązanym; definicja podmiotu powiązanego | art. 4 ust. 1 pkt 19, art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o ryczałcie | ✔ uchwalone | przychody od 1.01.2027 r. |
| Ryczałt 15% od nadwyżki ponad 100 000 zł przychodów z najmu (prywatnego i w działalności) uzyskanych od podmiotu powiązanego | art. 12 ust. 1 pkt 4, ust. 3 pkt 4 ustawy o ryczałcie | ✔ uchwalone | przychody od 1.01.2027 r. |
| Danina solidarnościowa: dochody z IP Box w podstawie; odliczenie strat; zakaz innych odliczeń | art. 30h ust. 2 i 2a PIT | ✔ uchwalone | pierwszy raz danina płatna do 2.05.2028 r. |
| Skutki podatkowe datio in solutum przy zbyciu nieruchomości i praw | art. 19 ust. 2a PIT | ✔ uchwalone | 2027 |
| Koszty przy zbyciu udziałów (akcji) spółki powstałej z przekształcenia, także po kolejnych przekształceniach | art. 22 ust. 1ta–1tb PIT; art. 15 ust. 1xe–1xf CIT | ✔ uchwalone | 2027 |
| Dochód z umorzenia lub zmniejszenia wartości nominalnej udziałów oraz zmniejszenia udziału kapitałowego / wystąpienia ze spółki osobowej będącej podatnikiem CIT | art. 24 ust. 5d–5e PIT; art. 12 ust. 4aa–4ab CIT | ✔ uchwalone | 2027 |
| Wartość firmy amortyzowana tylko przy nabyciu przedsiębiorstwa lub ZCP w drodze kupna (bez leasingu finansowego) | art. 22b ust. 2 pkt 1 PIT; uchylenie art. 16b ust. 2 pkt 2 lit. b CIT | ✔ uchwalone | 2027 |
| Zmiana stawek amortyzacyjnych najpóźniej do upływu terminu złożenia zeznania | art. 22i ust. 9 PIT; art. 16i ust. 9 CIT | ✔ uchwalone | 2027 |
| Kolejne finansowanie dłużne (refinansowanie, konsolidacja) długu na nabycie udziałów – wyłączenie z KUP z proporcją | art. 16 ust. 1d–1e CIT | ✔ uchwalone | 2027; reakcja na wyrok NSA II FSK 1239/24 |
| Estoński CIT: ukryte zyski bez względu na źródło finansowania, w tym z zysków sprzed ryczałtu | art. 28m ust. 3 CIT | ✔ uchwalone | 2027; reakcja na II FSK 555/23 |
| Estoński CIT: definicja wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą | art. 28m ust. 3a CIT | ✔ uchwalone | 2027; reakcja na II FSK 93/23 |
| Estoński CIT: domniemanie wypłaty z zysku z okresu ryczałtu po jego zakończeniu; skutek w PIT wspólnika | art. 28h ust. 4 CIT; art. 30a ust. 19a PIT | ✔ uchwalone | 2027 |
| Estoński CIT: koniec wejścia w ryczałt w trakcie roku + abolicja dla podatników kwestionowanych z powodu braku lub spóźnionego sprawozdania finansowego | uchylenie art. 8 ust. 6a, art. 28e ust. 2, art. 28j ust. 5 CIT; art. 5 ustawy | ✔ uchwalone | sprawozdanie do 31.01.2027 r.; korekta deklaracji albo wniosek o wznowienie w terminie miesiąca |
| Estoński CIT: warunek zatrudnienia – łączne liczenie umów o pracę i umów cywilnoprawnych (3 osoby, 3× przeciętne wynagrodzenie) | art. 28j ust. 1 pkt 3 lit. b CIT | ✔ uchwalone | 2027 |
| Samochody: limit 150 000 zł – wystarczy jeden z dowodów emisji CO2 poniżej 50 g/km (CEPiK, świadectwo zgodności, dopuszczenie, dokument TDT) | art. 23 ust. 1 pkt 4 lit. b–c PIT; art. 16 ust. 1 pkt 4 lit. b–c CIT | ✔ uchwalone | z dniem ogłoszenia, do dochodów od 1.01.2026 r. |
| Obligacje: przychody z art. 17 ust. 1 pkt 3 i 3a (w tym z wykupu) w zwolnieniach, poborze i obowiązkach informacyjnych | art. 17 ust. 1 pkt 3a, art. 21 ust. 1 pkt 130–130d, art. 41 ust. 24 i 24b, art. 52a PIT | ✔ uchwalone | z dniem ogłoszenia, do przychodów od 1.01.2024 r. |
| Ustawowa waloryzacja środków na rachunkach – przychód kapitałowy (19%) powstający w dniu dopisania | art. 11 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 1j, art. 30a ust. 1 pkt 3 PIT | ✔ uchwalone | 2027 |
| Safe harbour dla pożyczek: stopa zmienna aktualizowana nie rzadziej niż co 3 miesiące | art. 23s ust. 1 pkt 1 PIT; art. 11g ust. 1 pkt 1 CIT | ✔ uchwalone | transakcje w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31.12.2026 r. |
| Podatek od dochodów przerzuconych: koszty spółek w PGK, uchylenie pkt 2, próg 10% przychodów przekazywanych dalej, koszty zarachowane | art. 24aa ust. 2 CIT | ✔ uchwalone | 2027 |
| Minimalny CIT: nowe wyłączenia – sprzedaż energii, ciepła, gazu; przetwórstwo węgla koksowego i hutnictwo | art. 24ca ust. 14 pkt 5 lit. e–f CIT | ✔ uchwalone | lit. f – z dniem ogłoszenia, od roku podatkowego rozpoczętego po 31.12.2025 r. |
| Zwolnienie dochodów organizacji pozarządowych przeznaczonych na działalność pożytku publicznego; dochody BGK | art. 17 ust. 1 pkt 6d i pkt 37 CIT | ✔ uchwalone | 2027; pkt 37 lit. b także do dochodów sprzed wejścia w życie |
| Ryczałt 15% od nadwyżki ponad 100 000 zł dla usług świadczonych bez zatrudniania pracowników | art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o ryczałcie (wersja marcowa) | ✘ porzucone | skreślone w lipcu, nie wróciło w sierpniu |
| IP Box: wymóg zatrudnienia co najmniej 3 osób | art. 30ca ust. 1–1c PIT; art. 24d ust. 1a–1c CIT | ✘ porzucone | wróciła tylko danina od IP Box |
| Ulga mieszkaniowa: wyłączenie przy kolejnych zbyciach w okresie 3 lat | art. 21 ust. 30b PIT | ✘ porzucone | — |
| Darowizna rzeczy ruchomej po wykupie poleasingowym – 3 lata zamiast 6 miesięcy | art. 10 ust. 3a–3b PIT | ✘ porzucone | — |
| Programy motywacyjne: przekwalifikowanie przychodów z instrumentów pochodnych, szersza definicja programu | art. 10 ust. 4–4a, art. 22 ust. 1db–1dc, art. 24 ust. 11b PIT | ✘ porzucone | — |
| Likwidacja spółki transparentnej powstałej z przekształcenia podatnika CIT przed upływem 3 lat | art. 14 ust. 3b, art. 24 ust. 3d PIT; art. 7b CIT | ✘ porzucone | — |
| Brak amortyzacji nieruchomości inwestycyjnych wycenianych w wartości godziwej | art. 22 ust. 8 PIT; art. 15 ust. 6 CIT | ✘ porzucone | — |
| Nowa definicja małego podatnika i podmiotu rozpoczynającego działalność | art. 4a pkt 10, art. 4d CIT | ✘ porzucone | — |
| Ukryta dywidenda: wyłączenie z KUP świadczeń od powiązanych osób fizycznych | art. 15f CIT | ✘ porzucone | — |
| Minimalny CIT: zróżnicowana podstawa uproszczona (3% / 5%), krótszy okres badania rentowności | art. 24ca ust. 3a, ust. 14 pkt 9 CIT | ✘ porzucone | — |
| Ukryte zyski w wersji marcowej: eliminacja przesłanki związku z prawem do udziału w zysku, szerszy katalog | art. 28m ust. 3, ust. 4 pkt 4–5 CIT | ✘ porzucone | zastąpione wersją sierpniową („źródło finansowania”) |
✔ – rozwiązanie w ustawie przekazanej Prezydentowi · ✘ – rozwiązanie obecne w którejś z wersji projektu albo w ustawie z 22.10.2026 r., którego nie ma w ustawach z 5.11.2026 r. Pominąłem drobne zmiany redakcyjne (m.in. art. 2 ust. 1 pkt 7 PIT, art. 27a CIT).
Klauzula „pakietowa” – art. 5 ust. 2 ustawy z druku nr 3293
„Przepisy art. 27 ust. 1 oraz art. 32 ust. 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się pod warunkiem wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. przepisów art. 2 i art. 3.”
Art. 2 to CIT 22%, art. 3 to limit ryczałtu 250 tys. EUR. Nowa skala PIT ma więc działać wyłącznie razem z nimi.
Skoro wszystko jest w jednej ustawie, po co taki warunek? Prezydent i tak nie może podpisać ustawy częściowo ani zawetować jej fragmentu. Klauzula ma realne znaczenie w jednym scenariuszu: kontroli prewencyjnej przed Trybunałem Konstytucyjnym. Jeżeli TK uzna za niezgodne z Konstytucją tylko niektóre przepisy, a nie są one nierozerwalnie związane z całą ustawą, Prezydent może podpisać ustawę z ich pominięciem (art. 122 ust. 4 Konstytucji). Gdyby w ten sposób odpadł CIT 22% albo nowy limit ryczałtu, nowa skala PIT również by nie zadziałała.
Klauzula „pakietowa” przesądza po prostu, że „marchewki” nie da się wyjąć z pakietu bez „kija”.
Co zrobi Prezydent
Bardzo trudno o tym spekulować.
Formalnie Prezydent ma 21 dni od przedstawienia ustawy. Ustawa z druku nr 3293 została przekazana 6.11.2026 r., więc termin upływa 27.11.2026 r. – trzy dni przed granicą 30 listopada. Według utrwalonego orzecznictwa TK zmiany w podatkach dochodowych niekorzystne dla podatników powinny zostać ogłoszone co najmniej miesiąc przed początkiem roku podatkowego.
| Decyzja | UD458 (druk nr 3293) | UD116 (druk nr 3137) |
|---|---|---|
| Podpis obu ustaw i ogłoszenie do 30.11.2026 r. | Skala 12/24/32%, CIT 22%, limit ryczałtu 250 tys. EUR, danina 5% – od 2027 r. | Całość od 2027 r.; zmiany korzystne z mocą od 2024 i 2026 r. |
| Weto UD458, podpis UD116 | Zostaje skala 12/32% z progiem 120 tys. zł, CIT 19%, limit ryczałtu 2 mln EUR, danina 4% | Wchodzą m.in. stawki 17% / 15% dla podmiotów powiązanych i danina od IP Box (ale według stawki 4%) |
| Podpis UD458, weto UD116 | Całość od 2027 r.; danina 5%, ale bez IP Box w podstawie | Odpadają uszczelnienia, ale także rozwiązania korzystne: obligacje od 2024 r., dowody CO2 od 2026 r., przepis naprawczy w estońskim CIT |
| Wniosek do TK przed podpisem | Realnie wyklucza ogłoszenie zmian niekorzystnych do 30.11.2026 r. W przypadku UD458 – przy częściowej niekonstytucyjności – zadziała klauzula z art. 5 ust. 2. | |
Weto Sejm może odrzucić większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Ustawę z druku nr 3293 poparło 236 posłów. Przy pełnym składzie 3/5 to 276 głosów. Odrzucenie weta wymagałby współdziałania stronnictw, które swój czas i energię wykorzystują na bijatykę a nie na debatę i rozmowę o interesach wyborców, których reprezentują. Odrzucenie weta wydaje się więc abstrakcyjne.
Kilka uwag na marginesie
1. Limit ryczałtu działa „wstecz” – co do miary. Formalnie nowe brzmienie art. 6 ust. 4 ustawy o ryczałcie stosuje się do przychodów od 1.01.2027 r. Prawo do ryczałtu w 2027 r. zależy jednak od przychodów osiągniętych w 2026 r. – roku, który za kilka tygodni się kończy. Podatnik, który przez cały 2026 r. działał w zaufaniu do limitu 2 mln EUR, o ośmiokrotnie niższym progu dowie się (jeżeli Prezydent ustawę podpisze) w ostatnich dniach listopada. O tym, że 250 tys. EUR to nie „powrót do normy” sprzed 2021 r., lecz próg realnie znacznie niższy z powodu skumulowanej inflacji, pisałem tutaj.
2. Korzyść ze skali jest ograniczona kwotowo. Przy dochodzie 150 000 zł podatek według obecnej skali wynosi 20 400 zł, według nowej 16 800 zł. Powyżej 150 000 zł stawka krańcowa pozostaje 32%, więc maksymalna roczna korzyść to 3 600 zł. Przy dochodach przekraczających 1 mln zł danina solidarnościowa rośnie natomiast o 1 pkt proc. od całej nadwyżki – a po zmianach z UD116 także od dochodów z IP Box.
3. Danina solidarnościowa – dwie nowelizacje, jeden przepis. UD458 zmienia art. 30h ust. 1 PIT (stawka), UD116 – art. 30h ust. 2 i 2a (podstawa). Kolizji redakcyjnej nie ma, obie zmiany stosuje się po raz pierwszy do daniny płatnej do 2.05.2028 r. Ich łączny efekt zależy jednak od tego, czy Prezydent podpisze obie ustawy.
4. Ryczałt od IP dla podmiotu powiązanego – kolizja rozstrzygnięta. W wersji marcowej UD116 dzierżawa własności intelektualnej podmiotowi powiązanemu mieściła się jednocześnie w 17% i w 8,5%/15%, o czym pisałem tutaj. Uchwalony art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b przesądza, że 17% stosuje się niezależnie od tego, czy przychód kwalifikuje się jako najem prywatny (art. 6 ust. 1a), czy jako przychód z pkt 4 lit. f tiret ósme. Kolizja zniknęła.
5. Ukryte zyski – „doprecyzowanie” od 2027 r. Nowe brzmienie art. 28m ust. 3 CIT stosuje się do dochodów roku podatkowego rozpoczynającego się po 31.12.2026 r. Projektodawca kwalifikował jednak zmianę jako „niestanowiącą zmiany merytorycznej”. Należy się liczyć z tym, że organy będą próbowały używać jej jako argumentu interpretacyjnego także za okresy wcześniejsze – wbrew linii z wyroku NSA II FSK 555/23.
6. Co zniknęło po drodze z UD458 – i dobrze. W ustawie przekazanej Prezydentowi nie ma 17% stawki ryczałtu od nadwyżki ponad 300 tys. EUR. To rozwiązanie najmocniej uderzało w przedsiębiorców-seniorów zbywających przedsiębiorstwa na ryczałcie, o czym pisałem tutaj.
Wcześniej o zmianach na 2027 r.
- Drugie podejście do zmian w ryczałcie – UD116 w wersji z marca 2026 r.
- Rezygnacja z uszczelnień w podatkach dochodowych na 2027? – wersja lipcowa i sierpniowa UD116
- Kilka słów dla Rzeczpospolitej o zmianach w projekcie UD116
- Ponownie dla Rzeczpospolitej o projekcie uszczelnień (UD116)
- Rządowe korzyści i niekorzyści w podatkach dochodowych na 2027
- Trzecie podejście do zmian w ryczałcie na 2027 – projekt UD458
- Czwarte podejście do zmian w ryczałcie na 2027
- Znowu dla Rzeczpospolitej o zmianach w ryczałcie i IP Box
- Dla Rzeczpospolitej: koniec wstecznych korekt amortyzacji
Zobacz więcej moich wpisów.